Azərbaycan xalqının taleyində mühüm rol oynayan tarixi şəxsiyyətlər arasında Ümummilli Lider Heydər Əliyev xüsusi yer tutur. Onun adı müasir Azərbaycan dövlətinin qurulması, milli dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi və ölkənin siyasi-iqtisadi inkişaf strategiyasının formalaşdırılması ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır.
10 may tarixi Azərbaycan xalqı üçün yalnız bir doğum günü deyil, həm də dövlətçilik tariximizin mühüm mərhələlərini xatırladan əlamətdar gündür. Çünki məhz Heydər Əliyevin fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycan müstəqilliyini qoruyub saxlamış, ağır siyasi və iqtisadi böhranlardan çıxaraq inkişaf yoluna qədəm qoymuşdur.
Heydər Əliyev 1923-cü il mayın 10-da Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Gənc yaşlarından dövlət idarəçiliyinə maraq göstərən Heydər Əliyev uzun illər təhlükəsizlik və idarəetmə sahəsində fəaliyyət göstərmiş, yüksək peşəkarlığı və təşkilatçılıq qabiliyyəti ilə seçilmişdir. 1969-cu ildə Azərbaycanın rəhbərliyinə gəlməsi ölkənin tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı hesab olunur.
Onun rəhbərliyi dövründə Azərbaycanda sənaye, kənd təsərrüfatı, elm, təhsil və mədəniyyət sahələrində mühüm inkişaf baş verdi. Respublikada yeni zavod və fabriklər tikildi, minlərlə gəncin keçmiş SSRİ-nin nüfuzlu ali məktəblərində təhsil almasına şərait yaradıldı. Bu siyasət sonradan müstəqil Azərbaycanın peşəkar kadr potensialının formalaşmasında mühüm rol oynadı.
1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə yaranmış siyasi böhran və vətəndaş qarşıdurması Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini təhlükə altına salmışdı. Məhz belə çətin bir dövrdə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev ölkədə sabitliyin təmin olunmasına nail oldu. Onun həyata keçirdiyi siyasət nəticəsində dövlət idarəçiliyi möhkəmləndirildi, qanunçuluq bərpa edildi və ölkə parçalanmaq təhlükəsindən xilas oldu.
1994-cü ildə imzalanan və “Əsrin müqaviləsi” kimi tarixə düşən neft sazişi Azərbaycanın iqtisadi inkişafında dönüş nöqtəsi oldu. Bu müqavilə ölkəyə böyük xarici investisiyaların cəlb edilməsinə, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına və enerji strategiyasının formalaşmasına imkan yaratdı. Sonrakı illərdə həyata keçirilən iri enerji və nəqliyyat layihələri Azərbaycanın regionun əsas strateji dövlətlərindən birinə çevrilməsinə zəmin yaratdı.
Heydər Əliyevin dövlətçilik fəlsəfəsinin əsasını milli maraqlara söykənən siyasət, xalqla birbaşa bağlılıq və güclü dövlət prinsipi təşkil edirdi. O, hər zaman Azərbaycanın gələcəyini düşünən lider kimi çıxış edir, milli birliyin qorunmasını dövlətin əsas dayağı hesab edirdi. Onun siyasi kursu bu gün də Azərbaycanın inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır.
Ümummilli Liderin irsi yalnız siyasi fəaliyyətlə məhdudlaşmır. O, həm də Azərbaycan dilinin, milli-mənəvi dəyərlərin və mədəniyyətin qorunmasına xüsusi diqqət yetirirdi. Azərbaycançılıq ideologiyasının formalaşması və milli həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi siyasət xalqın milli şüurunun inkişafında mühüm rol oynadı.
Bu gün Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin xatirəsini böyük ehtiramla yad edir. Onun həyat yolu dövlətə və xalqa xidmət nümunəsi kimi tarixdə qalır. Müasir Azərbaycanın qazandığı uğurların təməlində məhz Ümummilli Liderin müəyyən etdiyi siyasi və strateji kurs dayanır.
10 May – böyük dövlət xadimi, uzaqgörən siyasətçi və xalqına sonsuz bağlılığı ilə seçilən Heydər Əliyevin doğum günü xalqımız tərəfindən dərin hörmət və minnətdarlıq hissi ilə qeyd olunur. Onun əziz xatirəsi Azərbaycan xalqının qəlbində daim yaşayacaq.
Asiman Əsədsoy
Tarixçi
